وب سوکت چیست؟ وب سوکت (WebSocket) یک پروتکل ارتباطی دوطرفه مبتنی بر TCP است که بین مرورگر وب کاربر و سرور ایجاد می‌شود. این پروتکل به طور خاص برای ارائه ارتباطات بی‌درنگ و رویداد محور بین کلاینت و سرور طراحی شده است. برخلاف مدل درخواست-پاسخ سنتی HTTP، وب‌ سوکت ‌ها یک اتصال دائمی را بین کلاینت و سرور برقرار می‌کنند. این امر به این معنی است که هر دو طرف می‌توانند بدون نیاز به ایجاد اتصالات جدید، در هر زمان داده‌ها را ارسال و دریافت کنند. این امر وب‌ سوکت ‌ها را به گزینه ایده‌آلی برای برنامه‌هایی تبدیل می‌کند که نیاز به به‌روزرسانی‌های مکرر و در لحظه مانند چت‌های آنلاین، بازی‌های آنلاین و تابلوهای اعلان دارند. با ماهان نت ارائه دهنده اینترنت پرسرعت همراه باشید تا به طور مفصل بگوییم web socket چیست.

ردیف مزیت توضیح تأثیر بر کسب‌وکاروISP تأثیر بر سئو و  UX
1 ارتباط بلادرنگ (Real-Time) انتقال داده بدون تأخیر افزایش رضایت مشتری افزایش تعامل کاربر
2 کاهش بار سرور حذف درخواست‌های تکراری کاهش هزینه زیرساخت بهبود سرعت سایت
3 تجربه کاربری بهتر عدم نیاز به رفرش صفحه کاربر حرفه‌ای‌تر افزایش Dwell Time
4 اعلان‌های لحظه‌ای هشدار مصرف و اعتبار کاهش تماس پشتیبانی بهبود Engagement
5 داشبورد زنده نمایش مصرف و وضعیت شبکه تصمیم‌گیری سریع‌تر افزایش ماندگاری کاربر
6 پایداری اتصال ارتباط دوطرفه دائمی کاهش خطا افزایش اعتماد کاربر
7 مقیاس‌پذیری پشتیبانی از کاربران زیاد رشد آسان کسب‌وکار سایت پایدار
8 امنیت بالاتر کنترل نشست‌های زنده کاهش سوءاستفاده اعتماد موتور جستجو

مزایای استفاده از وب ‌سوکت چیست ؟

  • کاهش تاخیر: وب‌ سوکت ‌ها به طور قابل توجهی تاخیر را در مقایسه با HTTP کاهش می‌دهند، زیرا نیازی به ایجاد اتصالات جدید برای هر پیام نیست.
  • کاهش بار سرور: وب‌ سوکت ‌ها بار سرور را با کاهش تعداد اتصالات لازم برای حفظ ارتباط بین کلاینت و سرور کاهش می‌دهند.
  • پهنای باند کارآمدتر: وب‌ سوکت ‌ها از پهنای باند کارآمدتر استفاده می‌کنند، زیرا نیازی به ارسال سربرگ‌های HTTP برای هر پیام نیست.
  • ارتباطات دوطرفه: وب‌ سوکت ‌ها امکان ارتباطات دوطرفه را فراهم می‌کنند، به این معنی که هر دو طرف می‌توانند در هر زمان داده‌ها را ارسال و دریافت کنند.
مزایای استفاده از وب ‌سوکت چیست

چرا وب سوکت برای سایت‌های فروش اینترنت اهمیت دارد؟

سایت‌های فروش اینترنت (ISPها) به‌شدت با داده‌های لحظه‌ای مانند : وضعیت اتصال مشترک، مصرف اینترنت، ترافیک شبکه،وضعیت پرداخت،اعلان‌ها و هشدارها سروکار دارد. اینجاست که اهمیت و نقش کلیدی وب سوکت مشخص می‌شود.

مهم‌ترین کاربردهای WebSocket در سایت فروش اینترنت

• نمایش لحظه‌ای مصرف اینترنت کاربران

یکی از مهم‌ترین نیازهای کاربران اینترنت اطلاع از حجم باقی‌مانده اینترنت است. با وب سوکت می‌توان مصرف اینترنت را به‌صورت لحظه‌ای نمایش داد، بدون رفرش صفحه، حجم باقی‌مانده را به‌روز رسانی کرد و تجربه کاربری (UX) را به‌شدت بهبود داد. این ویژگی برای سرویس‌های: ADSL، VDSL، FTTH وTD-LTE بسیار کاربردی است.

• مانیتورینگ آنلاین وضعیت اتصال (Online / Offline)

با وب سوکت به راحتی می‌توان وضعیت آنلاین یا آفلاین بودن مودم مشترک را در لحظه چک کرد، قطعی‌ها را سریع شناسایی کرد و حتی قبل از تماس مشترک، مشکل آن را تشخیص داد. با وجود این قابلیت فشار روی پشتیبانی کمتر شده و رضایت مشتری را بالا می‌برد.

• سیستم اعلان و نوتیفیکیشن لحظه‌ای

وب سوکت یک انتخاب مناسب برای ارسال هشدار اتمام حجم، اخطار نزدیک شدن به پایان اعتبار، اطلاعیه های فنی و قطع‌شدگی و پیام‌های مالی مانند پرداخت موفق یا تمدید سرویس است. تمام این قابلیت‌هایی که وب سوکت ارائه می‌دهد بدون نیاز به Refresh صفحه، ارسال SMS اضافی و Polling سنگین انجام می‌پزیرد.

• داشبورد مدیریتی Real-Time برای ISP

علاوه بر مزایای پشتیبانی و امور مشتریان، وب سوکت مزایای خوبی نیز برای مدیران فراهم می‌کند. وب سوکت برای مدیران شبکه و NOC نمایش زنده تعداد کاربران آنلاین را فراهم می‌کند. همچنین امکان مانیتورینگ مصرف کلی شبکه، مشاهده لحظه‌ای Downlink / Uplink و بررسی Load لینک‌ها را نیز می‌دهد. وب سوکت داشبوردی سریع‌تر، دقیق‌تر و سبک‌تر را در اختیار مدیران قرار می‌دهد.

• ارتباط بلادرنگ با سیستم‌های AAA و BSS

در شرکت‌های فروش اینترنت، WebSocket می‌تواند بین سیستم حسابداری (BSS)، سیستم احراز هویت (AAA مثل IBSng، FreeRADIUS) و پنل کاربری ارتباط سریع ایجاد کند که نتیجه آن فعال‌سازی آنی سرویس بعد از پرداخت، قطع یا وصل سریع سرویس و کاهش خطای انسانی است.

• چت آنلاین پشتیبانی فنی

وب سوکت برای سایت‌های فروش اینترنت محلی و ISP های منطقه‌ای بسیار ارزشمند است. زیرا از طریق آن می‌توان ویژگی‌هایی مانند چت زنده با پشتیبانی، ارسال پاسخ‌های بدون تاخیر و تجربه‌ای شبیه پیام‌رسان‌ها ایجاد کرد.

• مدیریت عملیات شبکه (NOC / Monitoring)

در مدیریت NAT، لینک‌های بین شهری، Packet Lossو Latency وب سوکت در مانیتورینگ عملکرد حیاتی دارد زیرا کمک می‌کند که هشدارها بلافاصله نمایش داده شده و بدون تاخیر ارسال شوند. همچنین کمک می‌کند تا لاگ‌ها بصورت زنده دیده شوند.

برنامه هایی که برای وب سوکت میتوانید استفاده کنید

در اینجا چند نمونه از برنامه‌هایی که از وب‌سوکت استفاده می‌کنند، آورده شده است:

  •  چت‌های آنلاین

چت‌های آنلاین از وب‌ سوکت ‌ها برای ارائه به‌روزرسانی‌های در لحظه در مورد پیام‌های جدید استفاده می‌کنند.

  • بازی‌های آنلاین

بازی‌های آنلاین از وب‌ سوکت ‌ها برای همگام‌سازی موقعیت‌ها و اقدامات بازیکنان در زمان واقعی استفاده می‌کنند.

  • تابلوهای اعلان

تابلوهای اعلان از وب‌ سوکت ‌ها برای به‌روزرسانی کاربران در مورد پست‌ها و نظرات جدید در زمان واقعی استفاده می‌کنند.

  •  برنامه‌های مالی

برنامه‌های مالی از وب‌ سوکت ‌ها برای ارائه به‌روزرسانی‌های قیمت سهام و سایر اطلاعات بازار در زمان واقعی استفاده می‌کنند.

وب‌ سوکت ‌ها یک ابزار قدرتمند برای ایجاد برنامه‌های وب بلادرنگ و رویداد محور هستند. اگر برنامه‌ای را توسعه می‌دهید که نیاز به به‌روزرسانی‌های مکرر و در لحظه دارد، وب‌ سوکت ‌ها گزینه‌ای ایده‌آل برای شما هستند.

مقاله مرتبط: تبدیل اینترنت کابلی به وایرلس

نحوه عملکرد وب ‌سوکت چیست ؟

مراحل زیر نحوه عملکرد وب‌سوکت را نشان می‌دهد:

1. کلاینت درخواست ارتقاء WebSocket را ارسال می‌کند

کلاینت یک درخواست HTTP به سرور ارسال می‌کند و درخواست می‌کند که اتصال را به WebSocket ارتقا دهد. این درخواست شامل یک کلید منحصر به فرد است که برای تأیید اتصال استفاده می‌شود.

2. سرور پاسخ ارتقاء WebSocket را ارسال می‌کند

اگر سرور درخواست را بپذیرد، یک پاسخ HTTP با کد وضعیت 101 (سوئیچینگ پروتکل) ارسال می‌کند. این پاسخ شامل کلید پذیرش است که با کلید ارسال شده توسط کلاینت مطابقت دارد.

3. اتصال WebSocket برقرار می‌شود

پس از اینکه کلاینت و سرور کلیدها را با موفقیت مبادله کردند، اتصال WebSocket برقرار می‌شود. هر دو طرف می‌توانند در هر زمان بدون نیاز به ایجاد اتصالات جدید، داده‌ها را ارسال و دریافت کنند.

4. ارسال و دریافت داده‌ها

کلاینت و سرور می‌توانند با استفاده از فریم‌های WebSocket داده‌ها را ارسال و دریافت کنند. هر فریم شامل یک سربرگ است که نوع داده و سایر اطلاعات را مشخص می‌کند، و یک بارگذاری که داده‌های واقعی را حمل می‌کند.

5. بستن اتصال

هر دو طرف می‌توانند با ارسال یک فریم بسته شدن اتصال WebSocket را ببندند.

وب سوکت‌ها امکان ارتباط دوطرفه بین کلاینت و سرور را فراهم می‌کنند. بررسی جایگاه این فناوری در توپولوژی شبکه نشان می‌دهد که چگونه ارتباطات سریع و پایدار ایجاد می‌شود.

کارکرد وب سوکت

نکات نحوه عملکرد وب سوکت چیست ؟

  • WebSocket از پورت‌های TCP استاندارد استفاده می‌کنند: وب‌ سوکت ‌ها معمولاً از پورت 80 یا 443 استفاده می‌کنند، که همان پورت‌هایی هستند که توسط HTTP استفاده می‌شوند.
  • وب‌ سوکت ‌ها می‌توانند از TLS/SSL برای ایمن‌سازی ارتباطات استفاده کنند: TLS/SSL یک لایه امنیتی اضافی را فراهم می‌کند که از داده‌ها در برابر رهگیری و دستکاری محافظت می‌کند.
  • وب‌ سوکت ‌ها توسط مرورگرهای وب و سرورهای وب محبوب پشتیبانی می‌شوند: وب‌ سوکت ‌ها توسط تمام مرورگرهای وب مدرن و اکثر سرورهای وب محبوب پشتیبانی می‌شوند.

محدودیت‌های وب سوکت

وب‌ سوکت ‌ها یک ابزار قدرتمند برای ایجاد برنامه‌های وب بلادرنگ و رویداد محور هستند. با این حال، مانند هر فناوری دیگری، محدودیت‌هایی نیز دارند. برخی از محدودیت‌های کلیدی وب‌ سوکت ‌ها عبارتند از:

  • پیچیدگی

وب‌ سوکت ‌ها در مقایسه با HTTP پیچیده‌تر هستند. این به این دلیل است که آنها از یک مدل اتصال دائمی دوطرفه استفاده می‌کنند که نیاز به مدیریت اضافی در سمت کلاینت و سرور دارد.

  • سازگاری

وب‌ سوکت ‌ها توسط همه مرورگرها و سرورها پشتیبانی نمی‌شوند. مرورگرهای قدیمی‌تر و سرورهای وب ممکن است از وب‌ سوکت ‌ها پشتیبانی نکنند، که می‌تواند مشکلاتی را برای برنامه‌هایی که به این فناوری متکی هستند ایجاد کند.

  • امنیت

وب‌ سوکت ‌ها به طور ذاتی امن‌تر از HTTP نیستند. اگر از وب‌ سوکت ‌ها برای ارسال داده‌های حساس استفاده می‌کنید، باید از TLS/SSL برای ایمن‌سازی اتصال استفاده کنید.

  • مقیاس‌بندی

وب‌ سوکت ‌ها می‌توانند مشکلات مقیاس‌پذیری را ایجاد کنند، به خصوص برای برنامه‌هایی که تعداد زیادی کاربر همزمان دارند. این به این دلیل است که آنها از اتصالات دائمی استفاده می‌کنند که می‌تواند منابع سرور را تحت فشار قرار دهد.

تفاوت HTTP با websocket چیست؟

HTTP (Hypertext Transfer Protocol) و WebSocket دو پروتکل ارتباطی هستند که برای تبادل اطلاعات بین مرورگر وب و سرور استفاده می‌شوند. با این حال، تفاوت‌های کلیدی بین این دو پروتکل وجود دارد:

مدل ارتباطی

  • HTTP: از مدل درخواست-پاسخ استفاده می‌کند، به این معنی که کلاینت یک درخواست به سرور ارسال می‌کند و سرور با یک پاسخ پاسخ می‌دهد. این مدل برای صفحات وب استاتیک و برنامه‌هایی که نیاز به به‌روزرسانی‌های مکرر ندارند مناسب است.
  • :WebSocket از مدل اتصال دائمی دوطرفه استفاده می‌کند، به این معنی که پس از برقراری اتصال، کلاینت و سرور می‌توانند در هر زمان بدون نیاز به ایجاد اتصالات جدید، داده‌ها را ارسال و دریافت کنند. این مدل برای برنامه‌های بلادرنگ مانند چت‌های آنلاین، بازی‌های آنلاین و تابلوهای اعلان مناسب است.

مقاله مرتبط: mesh چیست

نوع داده

  • HTTP: معمولاً برای ارسال متن و HTML استفاده می‌شود.
  • WebSocket: می‌تواند برای ارسال انواع مختلف داده‌ها از جمله متن، باینری، JSON و غیره استفاده شود.

سرعت و کارایی

  • HTTP: به دلیل مدل درخواست-پاسخ، می‌تواند کمی کندتر و کم کارآمدتر از WebSocket باشد، به خصوص برای برنامه‌هایی که نیاز به به‌روزرسانی‌های مکرر دارند.
  • WebSocket: به دلیل اتصال دائمی و مدل دوطرفه، می‌تواند سریع‌تر و کارآمدتر از HTTP باشد، به خصوص برای برنامه‌های بلادرنگ.

موارد استفاده

  • HTTP: مناسب برای صفحات وب استاتیک، تصاویر، ویدیوها، دانلود فایل‌ها و برنامه‌هایی که نیاز به به‌روزرسانی‌های مکرر ندارند.
  • WebSocket: مناسب برای چت‌های آنلاین، بازی‌های آنلاین، تابلوهای اعلان، برنامه‌های مالی، برنامه‌های همکاری و سایر برنامه‌های بلادرنگ که نیاز به به‌روزرسانی‌های مکرر و در لحظه دارند.

در اینجا یک جدول خلاصه از تفاوت‌های کلیدی بین HTTP و WebSocket آورده شده است:

ویژگی HTTP WebSocket
مدل ارتباطی درخواست-پاسخ اتصال دائمی دوطرفه
نوع داده متن، HTML انواع مختلف داده‌ها (متن، باینری، JSON، و غیره)
سرعت و کارایی کمی کندتر و کم کارآمدتر سریع‌تر و کارآمدتر
موارد استفاده صفحات وب استاتیک، تصاویر، ویدیوها، دانلود فایل‌ها چت‌های آنلاین، بازی‌های آنلاین، تابلوهای اعلان، برنامه‌های مالی، برنامه‌های همکاری

در نهایت، انتخاب بین HTTP و WebSocket به نیازهای برنامه شما بستگی دارد. اگر به یک پروتکل ساده و کارآمد برای صفحات وب استاتیک و برنامه‌هایی که نیاز به به‌روزرسانی‌های مکرر ندارند نیاز دارید، HTTP انتخاب مناسبی است. با این حال، اگر به یک پروتکل سریع و کارآمد برای برنامه‌های بلادرنگ که نیاز به به‌روزرسانی‌های مکرر و در لحظه دارند نیاز دارید، WebSocket انتخاب بهتری است.

وب‌سوکت در برابر  HTTP polling، استریمینگ HTTP و رویدادهای ارسال‌شده از سرور (SSE)

به‌طور سنتی، ایجاد برنامه‌های وب که به داده‌های لحظه‌ای نیاز داشتند، مستلزم سوءاستفاده از پروتکل HTTP برای برقراری انتقال دوطرفه داده بود. روش‌های مختلفی برای دستیابی به قابلیت‌های لحظه‌ای با فعال کردن راهی برای ارسال مستقیم داده از سرور به کلاینت‌ها وجود داشت، اما هیچ‌کدام از آن‌ها به اندازه‌ی وب‌سوکت کارآمد نبودند. HTTP polling، استریمینگ HTTP، کامت (Comet) و رویدادهای ارسال‌شده از سرور (SSE) همگی معایب خاص خود را دارند.

HTTP polling چیست ؟

اولین تلاش برای حل این مشکل، HTTP polling در فواصل زمانی منظم بود. رویکرد عادی این مدل، داده‌ها را از سرور به‌طور مکرر بر اساس فاصله‌ای که در سمت کلاینت تعریف می‌شود (معمولاً با استفاده از setInterval یا setTimeout بازگشتی) دریافت می‌کند. از طرف دیگر، رویکرد HTTP polling طولانی شبیه به polling عادی است، اما سرور زمان توقف/انتظار را مدیریت می‌کند.

چرخه‌ی عمر HTTP polling به شرح زیر است:

کلاینت یک درخواست ارسال می‌کند و منتظر پاسخ می‌ماند سرور تا زمانی که تغییری، به‌روزرسانی یا توقف زمانی وجود نداشته باشد، پاسخ خود را به تعویق می‌اندازد. درخواست تا زمانی که سرور چیزی برای بازگرداندن به کلاینت داشته باشد، «معلق» باقی می‌ماند زمانی که در انتهای سرور تغییری یا به‌روزرسانی وجود داشته باشد، پاسخی را برای کلاینت ارسال می‌کند کلاینت یک درخواست HTTP polling طولانی جدید برای گوش دادن به مجموعه تغییرات بعدی ارسال می‌کند نظرسنجی طولانی دارای معایب زیادی بود – سربار هدر، تأخیر، توقف زمانی، کش و غیره.

استریمینگ HTTP

این مکانیزم دردسر تأخیر شبکه را کاهش می‌دهد، زیرا درخواست اولیه به طور نامحدود باز نگه داشته می‌شود. حتی پس از اینکه سرور داده‌ها را ارسال می‌کند، درخواست هرگز خاتمه نمی‌یابد. سه روش اول چرخه‌ی عمر استریمینگ HTTP در polling طولانی HTTP مشابه است.

با این حال، زمانی که پاسخ به کلاینت ارسال می‌شود، درخواست هرگز خاتمه نمی‌یابد. سرور اتصال را باز نگه می‌دارد و هر زمان تغییری ایجاد شود، به‌روزرسانی‌های جدید را ارسال می‌کند. استریمینگ HTTP یک مفهوم کلی است و شما می‌توانید معماری استریمینگ خود را با APIهای استریمینگ سطح پایین موجود در ماژول‌های سمت سرور و سمت کلاینت طراحی کنید، یعنی راه‌حلی برای استریمینگ HTTP با Node.js Streams و Fetch API مرورگر بسازید.

ماهان نت

ماهان نت یک شرکت ارائه دهنده خدمات اینترنت (ISP) در ایران است که طیف وسیعی از خدمات را به مشتریان مسکونی و تجاری ارائه می دهد، از جمله:

  • اینترنت پرسرعت td lte: ماهان نت برنامه های اینترنت پرسرعت با سرعت تا 40 مگابیت بر ثانیه ارائه می دهد.
  • اینترنت فیبر نوری: ماهان نت در مناطق منتخب، برنامه های اینترنت فیبر نوری ارائه می دهد.
  • اینترنت ADSL: ماهان نت در مناطقی که اینترنت پرسرعت یا فیبر نوری در دسترس نیست، برنامه های اینترنت DSL ارائه می دهد.

مرکز تلفن ابری ماهان نت، راهکاری سریع، مقرون‌به‌صرفه و پیشرفته برای مدیریت تماس‌های شما، با قابلیت دسترسی از هر مکان و در هر زمان

برخی از مزایای استفاده از ماهان نت

  • اینترنت سریع و قابل اعتماد
  • طیف گسترده ای از خدمات
  • خدمات مشتری خوب
  • قیمت های رقابتی

سوالات متداول

سوالات متداول وب سوکت چیست ؟
01وب سوکت چیست؟

در این مقاله یافتیم که websocket چیست . وب سوکت یک پروتکل ارتباطی دوطرفه است که به کلاینت و سرور اجازه می دهد بدون نیاز به ایجاد اتصالات جدید، در هر زمان داده ها را ارسال و دریافت کنند. این امر وب سوکت را به گزینه ای ایده آل برای برنامه هایی تبدیل می کند که نیاز به به روز رسانی های مکرر و در لحظه مانند چت های آنلاین، بازی های آنلاین و تابلوهای اعلان دارند.

02چه تفاوتی بین HTTP و WebSocket وجود دارد؟

HTTP از مدل درخواست-پاسخ استفاده می کند، به این معنی که کلاینت یک درخواست به سرور ارسال می کند و سرور با یک پاسخ پاسخ می دهد. این مدل برای صفحات وب استاتیک و برنامه هایی که نیاز به به روز رسانی های مکرر ندارند مناسب است. WebSocket از مدل اتصال دائمی دوطرفه استفاده می کند، به این معنی که پس از برقراری اتصال، کلاینت و سرور می توانند در هر زمان بدون نیاز به ایجاد اتصالات جدید، داده ها را ارسال و دریافت کنند. این مدل برای برنامه های بلادرنگ مانند چت های آنلاین، بازی های آنلاین و تابلوهای اعلان مناسب است.