Packet Loss چیست؟ علت پکت لاس + تست و روش‌های کاهش آن

Packet Loss چیست؟ پکت لاس یا Packet Loss یعنی بخشی از بسته‌های داده‌ای که بین دستگاه شما و مقصد ارسال می‌شوند، در طول مسیر به مقصد نمی‌رسند. در نتیجه ممکن است اینترنت همچنان متصل باشد و حتی سرعت دانلود مناسبی داشته باشید، اما در بازی آنلاین با لگ و جابه‌جایی ناگهانی مواجه شوید، صدای تماس اینترنتی تکه‌تکه شود یا استریم برای چند لحظه مکث کند.

بهترین حالت، Packet Loss برابر با صفر درصد است. بااین‌حال، برای پیدا کردن علت پکت لاس نباید فقط به عددی که یک تست نمایش می‌دهد توجه کرد؛ باید مشخص شود بسته‌ها در شبکه داخلی، Wi-Fi، مودم، مسیر ISP یا سمت سرور مقصد از دست می‌روند. پس با ارائه دهنده اینترنت ماهان نت همراه باشید.

Packet Loss چیست و چگونه رخ می‌دهد؟

برای اینکه مفهوم Packet Loss چیست را دقیق‌تر متوجه شویم، ابتدا باید بدانیم Packet چه معنایی دارد. اطلاعات در اینترنت معمولاً به شکل یک فایل بزرگ و یکپارچه جابه‌جا نمی‌شوند؛ داده‌ها به بخش‌های کوچک‌تری به نام Packet یا بسته داده تقسیم می‌شوند و سپس از طریق شبکه به مقصد می‌رسند.

Cloudflare در توضیح Packet Loss می‌گوید:

“some packets are sent from a source to a destination, but the packets are not received by the destination.”

ترجمه: «برخی بسته‌ها از یک مبدأ به مقصد ارسال می‌شوند، اما مقصد آن بسته‌ها را دریافت نمی‌کند.»

Packet چیست؟

یک صفحه وب، تماس صوتی، ویدئو یا اطلاعاتی که در یک بازی آنلاین ردوبدل می‌شود، از تعداد زیادی Packet تشکیل شده است. هر بسته شامل اطلاعات لازم برای انتقال داده است و در طول مسیر از تجهیزات مختلف شبکه عبور می‌کند.

این بسته‌ها الزاماً همیشه مسیر کاملاً یکسانی را طی نمی‌کنند. اگر همه بسته‌های لازم به مقصد برسند، ارتباط پایدار خواهد بود؛ اما اگر بخشی از آن‌ها حذف شوند یا به مقصد نرسند، Packet Loss اتفاق می‌افتد.

در سمت دستگاه کاربر نیز سخت‌افزارهایی مانند کارت شبکه مسئول ارسال و دریافت داده هستند. اگر می‌خواهید این بخش از مسیر را بهتر بشناسید، مقاله کارت شبکه چیست را بخوانید.

Packet Loss چگونه اتفاق می‌افتد؟

فرض کنید در یک بازی آنلاین فرمان حرکت کاراکتر را ارسال می‌کنید. این فرمان به شکل چند Packet به سمت سرور بازی حرکت می‌کند. اگر یکی از این بسته‌ها به دلیل شلوغی شبکه، اختلال Wi-Fi، کابل معیوب، مشکل تجهیزات یا اختلال در مسیر اینترنت حذف شود، سرور تمام اطلاعات مورد انتظار را دریافت نمی‌کند.

نتیجه ممکن است به شکل جابه‌جایی ناگهانی کاراکتر، ثبت‌نشدن شلیک، تأخیر در اجرای فرمان یا قطع لحظه‌ای اتصال ظاهر شود.

نکته مهم این است که Packet Loss لزوماً به معنی پایین‌بودن سرعت اینترنت نیست. ممکن است اتصال شما پهنای‌باند مناسبی داشته باشد، اما بخشی از بسته‌های حساس همچنان از دست بروند.

پکت لاس چه علائمی دارد؟

شناخت علائم Packet Loss یکی از سریع‌ترین روش‌ها برای تشخیص اولیه مشکل شبکه است. وقتی کاربر جست‌وجو می‌کند Packet Loss چیست، معمولاً مشکل اصلی او لگ بازی، اختلال تماس یا ناپایداری اینترنت است.

Packet Loss در بازی آنلاین

پکت لاس در بازی زمانی بیشتر مشخص می‌شود که بسته‌های مربوط به موقعیت بازیکن، شلیک، فرمان‌های کنترلی یا وضعیت بازی به سرور نرسند.

نشانه‌های رایج عبارت‌اند از:

• جابه‌جایی یا Teleport شدن کاراکتر
• Rubber Banding یا برگشت ناگهانی بازیکن
• ثبت‌نشدن شلیک یا فرمان
• ظاهرشدن ناگهانی بازیکنان دیگر
• قطع یا اختلال Voice Chat
• Disconnect شدن لحظه‌ای از سرور

Packet Loss و Ping یک مفهوم نیستند. ممکن است Ping شما مناسب باشد اما چند بسته اصلاً به سرور نرسند. برای آشنایی بیشتر با این شاخص، مقاله پینگ چیست را نیز مطالعه کنید.

تماس صوتی و تصویری

در تماس‌های صوتی و تصویری، از دست رفتن بسته‌ها می‌تواند باعث قطع‌شدن بخش‌هایی از صدا، رباتیک‌شدن صدا، توقف لحظه‌ای تصویر یا افت کیفیت تماس شود.

تأثیر Packet Loss در سرویس‌های Real-Time بیشتر محسوس است؛ زیرا اطلاعات باید در زمان مشخص به مقصد برسند و دریافت دیرهنگام برخی داده‌ها ممکن است دیگر کاربردی نداشته باشد.

دانلود، استریم و وب‌گردی

در دانلود فایل، Packet Loss همیشه به اندازه بازی آنلاین محسوس نیست. پروتکل‌هایی مانند TCP می‌توانند در بسیاری از شرایط بسته ازدست‌رفته را دوباره درخواست کنند؛ اما این Retransmission باعث افزایش زمان دریافت داده و کاهش Throughput واقعی می‌شود.

در استریم ویدئو نیز Packet Loss می‌تواند باعث افت کیفیت یا Buffering شود. البته هر Buffering به معنی پکت لاس نیست و عواملی مانند محدودیت پهنای‌باند، شلوغی شبکه یا مشکل سرور هم می‌توانند نتیجه مشابهی ایجاد کنند.

مقدار Packet Loss مناسب چقدر است؟

اگر سؤال شما این است که Packet Loss مناسب برای بازی چقدر است، پاسخ ایده‌آل ۰ درصد است.

نمی‌توان یک عدد ثابت را برای همه شبکه‌ها و کاربردها به عنوان مرز قطعی خوب یا بد تعیین کرد. مقدار بسیار کم Packet Loss ممکن است هنگام وب‌گردی اصلاً محسوس نباشد، اما در بازی‌های رقابتی، VoIP و تماس ویدئویی اثر بیشتری داشته باشد.

Cloudflare نیز Packet Loss را در کنار Latency از شاخص‌های مهم ارزیابی کیفیت اتصال برای Gaming می‌داند.

بنابراین بهتر است به‌جای تمرکز روی یک عدد، به سه موضوع توجه کنید:

• آیا Packet Loss دائماً تکرار می‌شود؟
• آیا هنگام استفاده Real-Time مشکل ایجاد می‌کند؟
• آیا روی چند مقصد مختلف دیده می‌شود یا فقط یک سرور؟

علت Packet Loss بالا چیست؟

برای پاسخ دقیق به سؤال علت Packet Loss بالا چیست باید مسیر ارتباط را از دستگاه کاربر تا سرور مقصد بررسی کنیم.

Cisco در مستندات عیب‌یابی خود از عواملی مانند Congestion، پرشدن Buffer، تنظیمات نامناسب و خرابی سخت‌افزار به‌عنوان عوامل ایجاد Packet Drop نام می‌برد.

وای‌فای ضعیف و تداخل شبکه

یکی از رایج‌ترین علت‌های Packet Loss در شبکه خانگی، اتصال Wi-Fi ضعیف است.

مواردی مانند فاصله زیاد از مودم، دیوارهای ضخیم، قرارگیری نامناسب مودم، تداخل شبکه‌های همسایه و شلوغی فرکانس می‌توانند کیفیت ارتباط بی‌سیم را کاهش دهند.

Cloudflare نیز در آزمایش‌های کیفیت اینترنت خود نشان می‌دهد که فاصله از Access Point می‌تواند با افزایش Packet Loss و Jitter همراه شود.

به همین دلیل، یکی از اولین اقدامات برای تست Packet Loss اینترنت اتصال دستگاه با کابل Ethernet و مقایسه نتیجه با Wi-Fi است.

برای بررسی مشکلات شبکه بی‌سیم می‌توانید مقاله افزایش سرعت وای‌فای را نیز ببینید.

شلوغی شبکه و اشباع Upload یا Download

اگر چند دستگاه به‌طور هم‌زمان در حال دانلود فایل، آپلود، پشتیبان‌گیری ابری، استریم یا اجرای سرویس‌های سنگین باشند، ممکن است ظرفیت اتصال یا صف تجهیزات شبکه تحت فشار قرار بگیرد.

این مسئله به‌خصوص هنگام اشباع Upload می‌تواند باعث افزایش تأخیر و Packet Loss شود.

اگر پکت لاس فقط زمانی افزایش پیدا می‌کند که دانلود یا آپلود سنگینی در شبکه انجام می‌شود، ابتدا آن فعالیت‌ها را متوقف و تست را تکرار کنید.

مودم، کابل، پورت یا کارت شبکه

همیشه مشکل از ISP نیست. کابل Ethernet آسیب‌دیده، پورت شبکه معیوب، کارت شبکه مشکل‌دار، Firmware قدیمی مودم یا اختلال سخت‌افزاری نیز می‌تواند باعث Packet Loss شود.

یک روش ساده تشخیص این است که همان تست را با:

• کابل دیگر
• پورت دیگر مودم
• دستگاه دیگر
• و در صورت امکان کارت شبکه دیگر

تکرار کنید.

اگر مشکل فقط روی یک دستگاه دیده شود، احتمال وجود ایراد در همان دستگاه بیشتر می‌شود.

مشکل در مسیر ISP

اگر Packet Loss با اتصال کابلی روی چند دستگاه مختلف دیده شود، مرحله بعدی بررسی مسیر شبکه خارج از خانه است.

ازدحام، خطای تجهیزات یا مشکل مسیر در بخشی از شبکه ISP می‌تواند باعث از دست رفتن Packetها شود. در چنین شرایطی بهتر است نتیجه Ping، زمان بروز اختلال و در صورت امکان خروجی MTR یا Traceroute را برای پشتیبانی ارسال کنید.

مشکل سرور یا مسیر مقصد

اگر فقط هنگام اتصال به یک بازی، وب‌سایت یا سرور مشخص Packet Loss دارید اما سایر مقصدها بدون مشکل هستند، احتمال دارد ایراد در شبکه مقصد یا مسیر رسیدن به آن سرور باشد.

در این وضعیت تعویض مودم یا سرویس اینترنت الزاماً مشکل را حل نمی‌کند.

چگونه Packet Loss را تست کنیم؟

پس از اینکه فهمیدیم Packet Loss چیست، مرحله بعد مشخص‌کردن محل بروز آن است.

برای تست Packet Loss اینترنت بهتر است چند روش را کنار یکدیگر استفاده کنید؛ زیرا یک تست Speed Test به‌تنهایی مشخص نمی‌کند مشکل دقیقاً از Wi-Fi، مودم، ISP یا سرور مقصد است.

1. تست سریع با Speed Test

برخی ابزارهای تست اینترنت علاوه بر سرعت Download و Upload، شاخص‌هایی مانند Ping، Jitter و Packet Loss را نیز نمایش می‌دهند.

نتیجه را فقط یک بار بررسی نکنید. بهتر است تست را در چند ساعت مختلف و با بیش از یک سرور انجام دهید.

برای آشنایی کامل‌تر می‌توانید راهنمای تست سرعت اینترنت ماهان نت را بخوانید.

2. تست Packet Loss با Ping

Ping یکی از ساده‌ترین ابزارهای بررسی اولیه شبکه است.

در ویندوز می‌توانید برای مثال دستور زیر را اجرا کنید:

ping 1.1.1.1 -n 50

در macOS یا Linux:

ping -c 50 1.1.1.1

اگر تعدادی از درخواست‌ها بدون پاسخ باقی بمانند، نتیجه Ping درصد Packet Loss را نمایش می‌دهد.

فرمول ساده آن نیز به این شکل است:

Packet Loss % = Lost Packets ÷ Sent Packets × 100

برای مثال، اگر 100 بسته ارسال و 98 بسته دریافت شود:

2 ÷ 100 × 100 = 2% Packet Loss

3. ابتدا مودم را Ping کنید

برای اینکه مشخص شود مشکل از شبکه داخلی است یا اینترنت، ابتدا Gateway یا مودم خود را Ping کنید.

آدرس مودم در بسیاری از شبکه‌ها چیزی شبیه 192.168.1.1 است، اما ممکن است متفاوت باشد.

اگر هنگام Ping مودم هم Packet Loss دارید، مشکل احتمالاً قبل از رسیدن به ISP و در شبکه داخلی، Wi-Fi، کابل یا دستگاه شماست.

4. استفاده از Traceroute و MTR

اگر Packet Loss بالا دارید اما Ping ساده منشأ آن را مشخص نمی‌کند، ابزارهایی مانند Traceroute و MTR اطلاعات دقیق‌تری از مسیر ارائه می‌کنند.

این ابزارها Hopهای مختلف مسیر بین شما و مقصد را نمایش می‌دهند.

اما یک نکته مهم وجود دارد: مشاهده Packet Loss روی یک Hop میانی الزاماً به معنی خرابی همان نقطه نیست. بعضی Routerها پاسخ ICMP مربوط به ابزارهای عیب‌یابی را محدود یا در اولویت پایین‌تری پردازش می‌کنند.

اگر یک Hop Loss نشان دهد ولی Hopهای بعدی و مقصد نهایی سالم باشند، نباید صرفاً همان Hop را مقصر دانست.

چگونه Packet Loss را کاهش دهیم؟

اگر می‌خواهید بدانید چگونه Packet Loss را کم کنیم، بهتر است مراحل زیر را به همین ترتیب انجام دهید.

1. اتصال کابلی را امتحان کنید

اگر روی Wi-Fi پکت لاس دارید، دستگاه را با Ethernet به مودم متصل و تست را دوباره اجرا کنید.

اگر مشکل ناپدید شد، احتمالاً منشأ آن Wi-Fi است.

2. وضعیت Wi-Fi را اصلاح کنید

در اتصال بی‌سیم:

• به مودم نزدیک‌تر شوید.
• مودم را در فضای بازتر قرار دهید.
• از قرار دادن مودم کنار موانع فلزی خودداری کنید.
• در صورت امکان باند 5GHz را در فاصله مناسب امتحان کنید.
• شلوغی کانال Wi-Fi را بررسی کنید.

3. مصرف هم‌زمان شبکه را کاهش دهید

دانلودها، آپلودهای ابری، آپدیت بازی‌ها و استریم‌های دیگر را موقتاً متوقف کنید و تست را دوباره انجام دهید.

اگر Packet Loss کاهش پیدا کرد، مشکل احتمالاً با Congestion شبکه مرتبط است.

4. مودم را بررسی و Firmware را به‌روز کنید

ری‌استارت مودم می‌تواند بعضی مشکلات موقت را رفع کند، اما اگر Packet Loss دائماً برمی‌گردد، باید علت اصلی مشخص شود.

Firmware قدیمی نیز در بعضی تجهیزات می‌تواند مشکلات عملکردی ایجاد کند.

5. کابل و پورت را عوض کنید

یک کابل خراب یا اتصال ضعیف می‌تواند خطا ایجاد کند. اگر اتصال کابلی دارید، کابل و پورت Ethernet دیگری را امتحان کنید.

6. کارت شبکه و دستگاه را بررسی کنید

اگر مشکل فقط روی یک کامپیوتر وجود دارد، Driver کارت شبکه، تنظیمات سیستم و سخت‌افزار همان دستگاه را بررسی کنید.

7. چند مقصد مختلف را تست کنید

فقط یک بازی یا سرور را معیار قرار ندهید.

اگر Packet Loss روی چند مقصد مختلف وجود دارد، احتمال مشکل عمومی اتصال بیشتر است. اگر فقط یک مقصد مشکل دارد، احتمال ایراد مسیر یا سرور مقصد افزایش پیدا می‌کند.

8. با ISP تماس بگیرید

اگر Packet Loss:

• با کابل وجود دارد؛
• روی چند دستگاه دیده می‌شود؛
• روی چند مقصد تکرار می‌شود؛
• و پس از بررسی تجهیزات داخلی همچنان باقی است؛

نتایج تست، ساعت بروز مشکل و خروجی Ping یا MTR را در اختیار پشتیبانی ISP قرار دهید.

تفاوت Packet Loss با Ping و Jitter چیست؟

Packet Loss، Ping و Jitter هر سه کیفیت اتصال شبکه را نشان می‌دهند، اما مفهوم آن‌ها متفاوت است.

بنابراین ممکن است Ping شما مناسب باشد ولی Packet Loss داشته باشید. برعکس، امکان دارد Packet Loss صفر باشد اما فاصله زیاد از سرور باعث Ping بالا شود.

اگر مشکل اصلی شما تأخیر است، راهنمای کاهش پینگ اینترنت نیز می‌تواند در عیب‌یابی کمک کند.

Packet Loss در بازی آنلاین؛ چه زمانی مشکل از اینترنت است؟

یکی از مهم‌ترین دلایل جست‌وجوی Packet Loss چیست، اختلال در بازی‌های آنلاین است.

فرض کنید هنگام بازی ناگهان کاراکتر شما چند متر جابه‌جا می‌شود یا یک شلیک ثبت نمی‌شود. Packet Loss یکی از احتمالات اصلی است، اما هنوز نمی‌توان نتیجه گرفت که مشکل حتماً از سرویس اینترنت شماست.

ابتدا بازی را با کابل اجرا کنید. سپس هم‌زمان چند مقصد عمومی و سرور موردنظر را تست کنید.

اگر:

• Packet Loss روی Gateway ندارید؛
• مقصدهای دیگر سالم هستند؛
• اما فقط همان بازی مشکل دارد؛

احتمال مشکل مسیر یا سرور بازی بیشتر است.

در مقابل، اگر چند سرویس و مقصد مختلف Packet Loss دارند، احتمال وجود مشکل در شبکه داخلی، مودم، خط یا ISP بیشتر می‌شود.

برای بررسی عوامل دیگری که روی تجربه بازی تأثیر دارند، مقاله بهترین اینترنت برای گیمینگ را نیز ببینید.

انتخاب سرویس مناسب برای اتصال پایدارتر با ماهان نت

اگر پس از انجام تست‌ها مشخص شد مشکل از Wi-Fi، کابل یا دستگاه داخلی نیست و سرویس فعلی پاسخ‌گوی نوع استفاده شما نیست، می‌توانید نوع اتصال مناسب محل و نیاز خود را بررسی کنید.

برای مثال، در بازی آنلاین علاوه بر سرعت، عواملی مانند پایداری مسیر، Ping، Jitter و Packet Loss اهمیت دارند. صفحه اینترنت گیمینگ ماهان نت اطلاعات بیشتری درباره سرویس‌های مناسب این نوع استفاده ارائه می‌کند.

البته تغییر سرویس به‌تنهایی تضمین نمی‌کند Packet Loss همیشه صفر باشد؛ زیرا شبکه داخلی، مسیر ارتباطی و سرور مقصد نیز روی نتیجه تأثیر دارند.

جمع‌بندی

در پاسخ به سؤال Packet Loss چیست می‌توان گفت پکت لاس زمانی اتفاق می‌افتد که بخشی از بسته‌های داده در مسیر به مقصد نرسند. این مشکل می‌تواند باعث لگ در بازی، قطع‌شدن صدا، اختلال استریم و کاهش کیفیت واقعی اتصال شود.

برای پیدا کردن علت، ابتدا دستگاه را با کابل تست کنید، Wi-Fi و Ethernet را مقایسه کنید، مصرف هم‌زمان شبکه را کاهش دهید و چند مقصد مختلف را بررسی کنید.

اگر مشکل ادامه داشت، Ping، Traceroute یا MTR می‌توانند محل احتمالی اختلال را مشخص کنند. در نهایت اگر Packet Loss با کابل، روی چند دستگاه و چند مقصد مختلف تکرار شود، بررسی موضوع توسط ISP منطقی است.